Gormon ýaş bilen pese gaçýar, şol sanda estrogen, testosteron, dehidroepiandrosteron sulfat we ösüş gormony. Gormonlaryň deri üçin täsiri köpdürli, şol sanda kollagen mukdarynyň artmagy, deriniň galyňlygynyň artmagy we deriniň çyglylygynyň gowulanmagy. Olaryň arasynda estrogeniň täsiri has aýdyň, ýöne onuň öýjüklere täsir ediş mehanizmi henizem gowy öwrenilmedik. Estrogeniň deri üçin täsiri esasan epidermisiň keratinositleri, derminiň fibroblastlary we melanositleri, şeýle hem saç follikullarynyň öýjükleri we ýag bezleri arkaly amala aşyrylýar. Aýallaryň estrogen öndürmek ukyby peselende, deriniň garramagy prosesi çaltlaşýar. Estradiol gormonynyň ýetmezçiligi epidermisiň bazal gatlagynyň işjeňligini peseldýär we deriniň gowy elastikligini saklamak üçin möhüm bolan kollagen we elastik süýümleriň sintezini peseldýär. Postmenopauzadan soňky estrogen derejesiniň peselmegi diňe bir deri kollagen mukdarynyň azalmagyna getirmän, eýsem postmenopauzadan soňky estrogen derejesiniň pes bolmagy deri öýjükleriniň metabolizmine hem täsir edýär we bu üýtgeşmeleri estrogeniň ýerli ulanylmagy bilen çalt yzyna gaýtaryp bolýar. Eksperimentler zenanlaryň ýerli estrogeniniň kollageni köpeltýändigini, deriniň galyňlygyny saklap bilýändigini, şeýle hem deriniň çyglylygyny we gatlagyň böwrek böleginiň päsgelçilik funksiýasyny kislotaly glikozaminoglikanlaryny we gialuron turşusyny köpeltmek arkaly saklap bilýändigini, şonuň üçin deriniň gowy elastikligini saklap bilýändigini tassyklady. Bedeniň endokrin ulgamynyň işiniň peselmeginiň hem deriniň garramagy mehanizmine täsir edýän möhüm faktorlaryň biridigini görmek bolýar.
Gipofiz, böwreküsti mäz we jyns bezlerinden bölünip çykmagyň azalmagy beden we deri fenotipinde we garramagyň bilen baglanyşykly özüni alyp barş nusgalarynda häsiýetli üýtgeşmelere goşant goşýar. 17β-estradiol, dehidroepiandrosteron, progesteron, ösüş gormony we olaryň aşaky akym gormony insulin ösüş faktory (IGF)-I-niň syworotka derejesi ýaş bilen azalýar. Şeýle-de bolsa, erkekleriň syworotkasyndaky ösüş gormonynyň we IGF-I-niň derejesi ep-esli azaldy we käbir ilatlarda gormon derejesiniň peselmegi uly tapgyrda bolup biler. Gormonlar deriniň görnüşine we işine, deriniň geçirgenligine, sagalmagyna, kortikal lipogenezine we deriniň metabolizmine täsir edip biler. Estrogen ornuny tutýan terapiýa menopauza we endogen deriniň garramagynyň öňüni alyp biler.
——“Deri epifiziologiýasy” Yinmao Dong, Laiji Ma, Himiýa senagaty neşirýaty
Şonuň üçin, ýaşymyz ulaldygyça, deri kesellerine ünsümiz kem-kemden artmalydyr. Biz käbir hünärmenlerden peýdalanyp bilerisderi analiz enjamlaryderiniň tapgyryny synlamak we öňünden aýtmak, deri meselelerini irki öňünden aýtmak we olar bilen işjeň göreşmek.
Ýerleşdirilen wagty: 2023-nji ýylyň 5-nji ýanwary




